کتاب مغز سخن چین
کتاب مغز سخن چین
کاور پشت

کتاب مغز سخن چین: جست و جوی یک عصب شناس برای کشف آنچه ما را انسان می سازد

مترجم: دکتر معصومه ملکیان

حوزه: علم مدرن و فلسفه

تعداد صفحه: 508

نوبت چاپ: اول/1399

قطع: رقعی

انتشارات سایلاو

در صورت خرید از وبسایت سایلاو، هزینه ارسال رایگان خواهد بود

69,000 تومان

معرفی کتاب

درباره کتاب مغزسخن چین

مغز سخن چین (the tell-tale brain) نام یکی مشهورترین کتاب‌های علمی جهان برای عموم در حوزه مغز است. این کتاب به قلم عصب شناس سرشناس وی. اس . راماچاندران به رشته تحریر درآمده است و هم چنان که از عنوان فرعی آن پیداست (جست و جوی یک عصب شناس برای آنچه ما را انسان می سازد) از دیدگاه عصب شناسی به ماهیت انسان بودن و شاکله هویت آدمی می پردازد. البته راماچاندران در سفر به درون مغز از اسکنر ام ار ای استفاده نمی کند و درست مانند شرلوک هولمز (همچنان که در دنیا به این لقب مشهور است) به حل معماهای مرتبط با ماهیت انسان می پردازد. کتاب مغزسخن چین بلافاصله پس از انتشار در فهرست پرفروش ترین های نیویورک تایمز قرار گرفت و برنده جوایز معتبری چون جایزه ودافون شده است. نشر سایلاو کتاب مغز سخن چین را برای اولین بار در کشور و با ترجمه دکتر معصومه ملکیان در تیراژ 1100 نسخه به عنوان کی از کتاب های حوزه علم مدرن و فلسفه خود منتشر کرده است. 

در پشت جلد کتاب می خوانیم:

راماچاندران یکی از پیشگامان علم در عصر حاضر و دانشمند برجسته علوم اعصاب است که به خاطر اکتشافات جالب توجه وی، ریچارد داوکینز به او لقب مارکوپلوی علوم اعصاب را داده است. راماچاندران در شاهکار تکرار نشدنی خود یعنی کتاب مغزسخن چین، در جستجوی ویژگی هایی است که ما را انسان می سازند. او در مغز سخن چین نشان می دهد چگونه مختل شدن کارکرد مغز، می تواند اسراری را درباره عملکرد طبیعی مغز برملا کند. تاکید وی در این کتاب بیش از همه بر روی خصوصیات منحصر به فرد انسانی است.

کتاب ماجراهای بیمارانی را به تصویر می کشد که دچار آسیب و یا ضایعه مغزی شده اند و در نتیجه آن، تجربه ذهنی یا ادراکی غیرعادی را گزارش می کنند. راماچاندران تلاش می کند با مطالعه این بیماران به ویژگی های منحصر به فرد انسانی ما پی ببرد. از داستان زنی که در مواجهه با درد می خندد، خلبانی که پس از جراحی آپاندیس همسر خود را نمی شناسد؛ مردی که بعد از تصادف مادرش را زنی شیاد می داند که تظاهر می کند مادر اوست، دختری که هر عدد را به رنگ خاصی می بیند، پسر بچه اوتیسمی که بهتر از داوینچی نقاشی می کشد، فرد مبتلا به سکته مغزی که فلج خود را انکار می کند گرفته تا مهندس نرم افزاری که در نتیجه تومور مغزی حضور دوقلوی خیالی خودش را تجربه می کند، همه و همه در این کتاب با ذکر جزئیات به تصویر کشیده شده اند و اطلاعات شگفت انگیزی از مغز در اختیار ما می گذارند.

درباره راماچاندران

راماچاندران را می‌توان یکی از پیشگامان برجسته علم در عصر حاضر و از چهره‌های ممتاز علوم اعصاب دانست. ریچارد داوکینز به او لقب “مارکوپولوی علوم اعصاب" را داده است و مجله نیوزویک از او با عنوان چهره‌ای یاد کرده که مرزهای علوم اعصاب را جابه‌جا کرده و خود را در میان 100 چهره تأثیرگذار و برجسته قرن بیست و یک قرار داده است.  کتاب مغز سخن چین: جست و جوی یک عصب شناس برای آنچه ما را انسان می سازد، معروف ترین اثر راماچاندران به شمار می آید که در آن نویسنده به دنبال پاسخی برای خصوصیات منحصر به فرد انسانی می گردد.

کتاب مغزسخن چین بر اساس چه رویکردی نوشته شده است؟

راماچاندران در این اثر به دنبال آن است تا نشان دهد چگونه مختل شدن کارکرد مغز می‌تواند اسراری را در مورد عملکرد طبیعی مغز برملا کند و به طور خاص، در جست‌وجوی آن چیزی است که ما را انسان می‌سازد. در خلال مباحث مختلفی که در این کتاب ارائه میشود، تأکید اصلی این نورولوژیست بر خصوصیات منحصر به فرد انسان‌هاست. به گفته او این خصوصیات منحصر به فرد، شکل تکامل یافته ساختارهایی هستند که از پیش وجود داشته‌اند.

راماچاندران رویکرد خود در مطالعه مغز را رویکردی پیش‌پاافتاده و دیرینه می‌داند؛ یعنی دیدن بیمارانی که دچار آسیب یا ضایعه‌ای مغزی شده‌اند و در نتیجه آن، تجربه ذهنی یا ادراکی غیر عادی را گزارش می‌کنند. او مستقیماً به سراغ تکنیک‌های تصویربرداری از مغز مثل fMRI نمی‌رود، بلکه ترجیح می‌دهد مانند شرلوک هولمز در مورد یک بیماری کاوش و جستجو کند و به گمانه‌زنی و آزمایش بپردازد. تمام موضوعات همراه با مثال‌هایی مرتبط و به عبارتی با نمونه‌هایی بالینی ارائه شده‌اند و در امر آموزش چه چیزی بهتر از ارائه مثال مناسب و روشن می‌تواند مطلبی را برای خواننده یا شنونده ملموس سازد. وی پیش از پرداختن به مباحث اصلی، نگاهی دارد به آناتومی مغز انسان و توضیح اصطلاحات و مفاهیم اولیه مرتبط با آن. به عبارت دیگر، می‌توان گفت فهم این کتاب مستلزم داشتن دانشی قبلی در حوزه عصب‌شناسی و یا خواندن کتاب پیشین راماچاندران نیست و چنانچه کسی علاقمند به حوزه علوم اعصاب باشد، برای آشنایی با مفاهیم اولیه و پایه در این حوزه می‌تواند از این کتاب بهره گیرد.

آیا کتاب برای همه خوانندگان مناسب است؟

راماچاندران در صفحه ۲۳ کتاب در این باره می نویسد:

کتاب مغز سخن‌چین، مانند کتاب‌های قبلی‌ام، به سبک محاوره‌ای برای مخاطبان عام نوشته شده است. خواندن این کتاب مستلزم میزانی از علاقه به علم و کنجکاوی در مورد ماهیت انسان است، اما به هیچ نوع پیشینه رسمی علمی یا حتی آشنایی با آثار قبلی من نیازی نیست. امیدوارم این کتاب برای دانشجویان در تمامی سطوح و با هر پیشینه‌ای، برای همکارانم در سایر رشته‌ها و همچنین برای خوانندگان غیر متخصص، آموزنده و الهام‌بخش باشد. بنابراین، در نگارش این کتاب با چالش همه‌فهم بودن یا عوام‌پسند بودن استاندارد روبه‌رو شدم، یعنی گام برداشتن روی خطی ظریف بین ساده‌سازی و دقت. ساده‌سازی بیش از حد باعث ناراحتی همکاران تندرو و افراطی می‌شود و بدتر از آن، باعث می‌شود خوانندگان احساس کنند که با آن‌ها خیلی سطح پایین صحبت شده است. از طرف دیگر، آوردن بیش از حد جزئیات ممکن است برای افراد غیر متخصص ناخوشایند باشد. خواننده معمولی خواهان سفری هدایت شده در مورد موضوعی ناآشنا است- نه یک رساله یا یک کتاب قطور. تمام تلاشم را کرده‌ام تا تعادل درست و مناسبی را برقرار کنم.

مروری اجمالی بر فصل های کتاب مغز سخن چین از زبان نویسنده

بخش مقدمه، چشم‌اندازها و پیشینه‌ای در مورد منحصر به فرد بودن ذهن انسان ارائه می‌دهد و نیز نگاهی سریع دارد به مبانی اولیه یا پایه آناتومی مغز انسان. با تکیه بر آزمایش‌های اولیه‌ام در مورد اندام‌های خیالی روی بسیاری از افرادی که قطع عضو شده‌اند، فصل اول روی ظرفیت شگفت‌انگیز مغز انسان برای تغییر تأکید می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه شکل گسترده‌تری از انعطاف‌پذیری ممکن است روند رشد تکاملی و فرهنگی ما را شکل داده باشد. فصل دوم توضیح می‌دهد که چگونه مغز اطلاعات حسی ورودی، به‌ویژه اطلاعات دیداری، را پردازش می‌کند. حتی در اینجا هم، تمرکز من روی منحصر به فرد بودن انسان است: اگرچه مغز ما همان مکانیسم‌های پایه پردازش حسی را به کار می‌برد که سایر پستانداران هم از آن‌ها استفاده می‌کنند، اما ما این مکانیسم‌ها را به سطح جدیدی رسانده‌ایم. فصل سوم به پدیده جالبی به نام حس‌آمیزی یا سینستزیا می‌پردازد، ترکیبی عجیب از حواس که برخی از افراد در نتیجه سیم‌کشی غیر معمولی مغزشان آن را تجربه می‌کنند. سینستزیا دریچه‌ای به سوی ژن‌ها و اتصالات مغزی باز می‌کند که در نتیجه آن بعضی از افراد خلاقیت ویژه‌ای پیدا می‌کنند و می‌تواند سرنخ‌هایی برای آغاز بررسی در مورد آنچه از ما چنین گونه خلاقی می‌سازد در اختیارمان بگذارد.
سه فصل بعدی، نوعی سلول عصبی را مورد بررسی قرار می‌دهد که به اعتقاد من در انسان ساختن ما اهمیت ویژه‌ای دارد. فصل 4 به معرفی این سلول‌های خاص، به نام نورون‌های آینه‌ای، می‌پردازد که مهم‌ترین بخش در توانایی ما برای پذیرفتن نظر دیگران و هم‌دلی با اشخاص دیگر محسوب می‌شود. نورون‌های آینه‌ای انسان به سطحی از پیچیدگی دست می‌یابند که بسیار بالاتر از سطح پیچیدگی در هر نخستی پست‌تری است و به نظر می‌رسد کلید تکاملی دستیابی ما به فرهنگی کامل و تمام‌عیار باشد. فصل 5 به بررسی این مسئله می‌پردازد که چگونه بروز مشکل در سیستم نورون‌های آینه‌ای می‌تواند زمینه‌ساز اوتیسم باشد. اوتیسم اختلالی رشدی است که مشخصه آن تنهایی مفرط ذهنی و گسیختگی اجتماعی می‌باشد. فصل 6 به بررسی نقش نورون‌های آینه‌ای در دستاورد اعلا و برجسته بشریت، یعنی زبان، می‌پردازد. (از نظر فنی‌تر، زبان یا نیای اولیه، که شامل زبان منهای نحو می‌شود.)
فصل‌های 7 و 8 به حساسیت منحصر به فرد گونه ما روی زیبایی می‌پردازد. به باور من قوانین زیبایی‌شناسی وجود دارد که جهانی هستند و مرزهای فرهنگی و حتی مرزهای گونه‌ها را در می‌نوردند. از طرف دیگر، Art یا هنر با حرف A احتمالاً مختص انسان‌ها است.
در فصل آخر به چالش‌برانگیزترین مسئله، یعنی ماهیت خودآگاهی، می‌پردازم که بدون شک مختص انسان‌هاست. ادعا نمی‌كنم كه این مسئله را حل كرده‌ام، اما بینش‌هایی جالب را در اختیارتان می‌گذارم كه حاصل سال‌ها توجه به برخی از سندرم‌های قابل توجهی است که در منطقه‌‌ بینابینی روان‌پزشکی و عصب‌شناسی قرار می‌گیرند. برای مثال، افرادی که بدن خود را به طور موقت ترک می‌کنند، خدا را هنگام تشنج می‌بینند یا حتی منکر وجود خودشان می‌شوند. چگونه کسی می‌تواند وجود خودش را انکار کند؟ آیا انکار خود به معنای وجود داشتن نیست؟ آیا تا به حال توانسته از این کابوس گودلیایی فرار کند؟ عصب- روان‌پزشکی مملو از چنین پارادوكس‌ها یا تناقض‌هایی است كه ذهن مرا در اوایل بیست سالگی‌ام وقتی دانشجوی پزشکی بودم و در راهروهای بیمارستان پرسه می‌زدم، به خود مشغول می‌کرد. می‌توانستم ببینم که مشکلات این بیماران که عمیقاً ناراحت‌کننده‌اند، گنجینه‌هایی غنی از بینش را در مورد توانایی اسرارآمیز و منحصر به فرد انسان در درک وجود خویش در اختیارمان می‌گذارد.

(کتاب مغز سخن چین- صفحه 21- نشر سایلاو)

دیدگاه‌ها

دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “کتاب مغز سخن چین: جست و جوی یک عصب شناس برای کشف آنچه ما را انسان می سازد”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *